Verleiden in plaats van dwingen. Verhogen van de motivatie van ouderen als succesfactor voor de economische participatie.

Met het zicht op de toenemende vergrijzing is het noodzakelijk dat ouderen langer doorwerken om het draagvlak van de sociale voorzieningen in stand te houden. Het Kabinet heeft daartoe een aantal maatregelen afgekondigd in de sfeer van vernieuwing en versobering: invoering van de levensloopregeling, schrappen van fiscale voordelen rond vut en prepensioen, herinvoering van de veertigurige werkweek ter stimulering om ouderen langer productief deel te laten nemen aan het arbeidsproces. Deze maatregelen zijn ontleend aan ideeën die de Taskforce Ouderen en Arbeid (TOA) heeft ontwikkeld en aan andere door de regering gevraagde adviezen.

Het Kabinet zit daarmee niet op de goede weg, want de voorgestelde maatregelen dwingen alle betrokkenen afstand te doen van verworvenheden. Dit, terwijl er voldoende werklust en capaciteit onder veel ouderen aanwezig lijkt te zijn om uit vrije wil langer productief bezig te blijven. De overheid samen met de sociale partners zal daarom een cultuuromslag moeten bewerkstelligen door stimulerende maatregelen te nemen, die ouderen zal verleiden tot landuriger economische participatie.

De gemaakte afspraak tussen de sociale partners om de vut geleidelijk om te zetten in prepensioen werpt zijn vruchten al af. Werknemers zijn langer blijven werken en de arbeidsparticipatie van ouderen in Nederland ligt inmiddels boven het Europese gemiddelde.

Doel van deze notitie is breed uit te dragen dat verleiden wellicht de beste aanpak is om ouderen langer te laten participeren in het arbeidsproces. Dit is een zelfversterkend proces: eenmaal begonnen zal het op eigen kracht voortgaan. Dwang wekt tegenstand en irritatie op.

De schrijvers van deze notitie hebben zich verbaasd over het feit, dat zo weinig wat uit onderzoek blijkt over ouderen en hun mogelijkheden, wensen en verwachtingen, gebruikt is bij het voorbereiden van beleidsmaatregelen.